استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

دسته بندی :مقالات آموزشی 28 بهمن 1400 واحد تولید محتوا 246
استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

در مبحث استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی با این که زدن چاه ها و راهروهای افقی از روش های فنی هنر فلز کاری در ایران باستان است که آن را برای تهیه آب از کاهریزها هزاران سال متوالی به کار می برده اند، بر خلاف انتظار، از این روش ها در استخراج فلزات استفاده ننمودند. کار اصلی استخراج و گداز فلزات «دنبال رگه رفتن» بود.

علی زاهدی یکی از سرکارگران معدن انارک در سن هفتاد سالگی به اظهار داشته است از وقتی که ده ساله بوده است در معدن انارک کار می کرده و تا سال ۱۹۳۵ که برای اولین بار چاهکی در معدن تلمسی به وسیله دکتر شانتس و گروه کارشناسان و همکاران وی از طریق روش های مکانیکی کنده شد چاهک عمودی در کانسارها متداول نبوده است.

از دهنه های معدن های متروکه کوه مس انارک برای استخراج و گداز فلزات چنین بر می آید که از زمان های قبل از تاریخ معدن چی ها نخست رگه ای از سنگ معدن یا به قول خودشان معدنیات پیدا می کردند و دنبال رگه می رفتند آن را از قسمت های مختلف با چکش معدن و قلم (فولاد) یا کلنگ جدا می کردند. یا سنگ فلز را با دیلم سنگین یا گاز کوهکن بسیار بزرگ خرد می کردند. نمونه هایی از این ابزارها در قسمت های متروکه معادن پیدا شده است که بعضی از آنها متعلق به پیش از اسلام است. قطر گاز کوهکن تقریبا ۴۳ سانتیمتر و طول آن تقریبا دو متر است.

نقل و انتقال در استخراج و گداز فلزات

برای استخراج و گداز فلزات مواد معدنی را در داخل کیسه های چرمی (دول چرمی) می ریختند و در آن را با تسمه های چرمی به نام در بند می گرفتند، یا در توبره های چرمی که دارای دسته (بند) آهنی بود می گذاشتند. شاگرد معدنچی این کیسه ها را که هر کدام در حدود ۴۰۰ کیلو وزن داشت به بالای معدن می برد و این کار یا از طریق پله هایی بود که در روی تخته سنگ های شیب دار تراشیده بودند انجام می شد و یا اینکه اگر شیب آن بسیار زیاد بود و بالارفتن مشکل، چند نفر جمع شده آن کیسه را دست به دست به هم می دادند تا به بیرون معدن آورده می شد.

استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

مقدار زیادی هم خاک و کلوخه و سنگ به همین طریق برای استخراج و گداز فلزات به بالای معدن برده می شد مگر اینکه فضایی خالی برای ریختن آنها وجود می داشت. به تدریج که معدنچیان به درون کوه فرو می رفتند نیاز به روشنایی مصنوعی و تهویه پیدا می شد. معدنچیان ایرانی بیشتر از چراغ نفتی استفاده می کردند و آن را ترجیح می دادند. انگیزه ترجیح دادن آن این است که خود چراغ نشان دهنده خطر است، یعنی وقتی هوا کثیف می شود خاموش می شود یا چشمک میزند. برای تامین هوای تازه مناسب چندین راه برگزیده اند.

تامین هوا و تهویه در داخل معدن

از جمله در بخش های معادن قبل از اسلام که برای استخراج و گداز فلزات به کار می رفته و بر جا مانده و هنوز هم مورد بهره برداریست هواکش کوچکی دیده می شود که به زبان فارسی «بادر» می گویند. این بادر را در گوشه چاه معدن ساخته و از تنبوشه های گلی به نام «سفالین یا گنگ» تهیه می شود و هر کدام از آنها در حدود ۴۵ سانتیمتر درازا دارد. یا اینکه از قطعات ضخیم سنگی در گوشه چاه معدن بنا شده و شکل یک راهرو مثلثی را دارد. چراغ معدنچیان در پایین این راهروها گذاشته می شود، هوای گرم باعث جریان هوا در داخل دودکش می شود و از آنجا بیرون می رود و هوای تازه که سنگین است خود به خود پایین می آید و جای آن را می گیرد.

روش دیگر تهویه در استخراج و گداز فلزات عبارت بود از اتصال هواکش های قبلی با هواکش تازه، بدین ترتیب سبب جریان هوای متقاطع می گردد و اغلب برای تسریع جریان هوا در هواکش های مورب قدیمی آتش می افروختند.

یکی دیگر از راه های تهیه هوای تازه در داخل معادن ساختن بادگیر است که در بالای مخرج هواکش قدیمی ساخته می شد. بدین ترتیب هوایی را که از وزش بادهای دایمی بیابان بدست می آمد به داخل معدن می فرستادند. کوخ مس انارک پر از این بادگیرهاست بعضی از آنها بیش از ۲۰ متر ارتفاع دارد. در جاهایی که سقف معدن اطمینان بخش نیست در داخل معدن چوب بستی ایجاد می کنند.

استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

تداخل آب های زیرزمینی در استخراج فلزات

در کناره کویر مرکزی ایران هیچوقت آب های زیرزمینی در راه حفر معدن و استخراج و گداز فلزات دشواری ایجاد نکرده است. وقتی که دستگاههای نوین حفر معدن در لایه های گودتر سنگ معدن مشغول کار شد هر نوع آبهای زیرزمینی با تلمبه ها مهار می شد و این تلمبه ها برای جوامع معدنچیان دور افتاده نعمتی بود.

استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

منابع فلز در استان کرمان

مس

سنگ های معدنی گوناگونی چون مس و سیم و سرب و روی و آنتیموان و ارسنیک در ناحیه انارک وجود دارد که از ادوار باستان برای استخراج و گداز فلزات مورد استفاده قرار می گرفت. این منطقه هنوز مقادیر زیادی مس طبیعی (مس چکشی) تولید می کند. اکثر آن دارای نیکل است و مقدار نیکل آن در بعضی موارد به ۵۰ درصد می رسد. سنگهای مسی اغلب کربناتی، اکسیدی، سولفوری و پیریتهای مس و سرب است.

استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

سرب

دومین فلز مهمی که در این ناحیه در استخراج و گداز فلزات بدست می آید سرب است. گابریل جغرافیدان در سال ۱۹۳۴ درباره زندگی در دهکده های معدنچیان چنین می نویسد:

«در اینجا (نخلک) سنگ سرب به روش کهن استخراج و گداخته می گردد و به صورت شمش های ۳۰ کیلویی به وسیله شتر به انارک فرستاده می شود. در حدود صد نفر در معادن نزدیک به اینجا کار می کنند. اینها بدون خانواده خود هستند که از انارک و چوپانان و جندق و سایر جاهای دیگر آمده و معمولا اینقدر می مانند تا قربانی مسمومیت سرب شده و مجبور شوند که از کار خود دست بکشند. پیر و جوان در نخلک کار می کنند و مزدشنان ۴ تا ۷ قران در روز است. از بر زدن آفتاب کار خود را آغاز می کنند نزدیک غروب کارگران خسته را می بینید که از معدن خارج شده و کلنگ های سنگین و چراغ نفتی را با خود می آورند.»

از آن زمان که این قسمت نوشته شده تغییرات عمده ای پدید آمده است. خانه کارگران معدن که با همسر و بچه های خود در آن زندگی می کنند دارای آب جاریست و هر خانواده ای باغچه سبزی کاری دارد. دیگر کارگران و گیاهان از دود سرب مسموم نمی شوند زیرا طريقة تشويه سنگ های سربی متروک شده است. جامعه این کارگران از خدمات پزشکی دایمی بهره مند است. کودکان دیگر کار نمی کنند. همه بچه ها به مدرسه می روند. قبل از مدرنیزه کردن برای جدا کردن سنگ فلز از کلوخه های آن دستگاه مکانیکی نداشتند، با کمک بچه ها و جوانان سنگهایی که مقدار فلز آنها بین ۱۰ تا ۴۰ درصد بود از کلوخه ها جدا و در جایی انبار می کردند. اما امروز که آب کافی در اختیار دارند از طریق سنگ شویی سرب را جدا می کنند.

استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

گداز فلزات در کوره ها

سایر سنگ های سولفوری در روند استخراج و گداز فلزات را برای این که تبدیل به فلز شوند در کوره های تسویه مخصوص، (کوره فلکه) تسويه (فلکه) می کردند. قبلا گداز فلزات به ویژه ذوب سنگ سرب بیشتر در مقیاس کوچک انجام می شد. کوره ها، شبیه آن چیزی بود که در تصویر نشان داده شده است. چاله ای در زمین کنده و دور آن را با دیوارهای کوتاهی به شکل استوانه بالا می آوردند و آن را پر از ذغال چوب و سنگ سرب می کردند. یک لوله فلزی، کوره را با دم دستی پوستی ساده ای مرتبط می کرد. آتش ذغال چوب، سنگ را به سرب احیا کرده و سرب از سوراخ زیر کوره به داخل چاله ای در جلوی آن می ریخت. در آنجا تبدیل به شمشهای ده کیلویی میشد.

وقتی که اخیرا بخش خصوصی استخراج معدن را به عهده گرفت کوره های ۲۰۰ تا ۶۰۰ کیلو گرم ظرفیتی در روز با دودکش ساخته شده است. این کوره ها به همان اصول کوره های روزگار کهن عمل می کنند ولی دارای دم فانوسی دو دسته ای شبیه به آنهایی که آهنگران به کار می برند می باشند.

استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

سرب با خاک ذغال با مقدار کمی گل رس باهم آمیخته شده و با دست به صورت گلوله (گندله) در آمده و در کوره های کوچک در همجوش می شوند.

استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

گندله های در همجوش را به سنگ سرب معمولی افزوده و ذوب می کردند، و بدین ترتیب از خاک سرب که اغلب تا ۳۰ درصد محصول است استفاده شد. خاک مس را هم با سنگ مس معمولی در کوره های نسبتا بزرگ مس می گذاشتند.

ساختار کوره ها

در گذشته برای استخراج و گداز فلزات از کوره ها با دو دم فانوسی بزرگ که قطر هر کدام تقریبا ۸۵ سانتیمتر بود و در ساختمان جداگانه کار گذاشته شده بود و با لوله خرطومی چرمی (نایه) به لوله فلزی کوره وصل می شد کار می کردند. این کوره های عمودی دارای سوراخ داش بوده و زیر آن سوراخی برای جمع کردن فلز (عبار) وجود دارد. مسی که بدست می آمد خوب خالص بود. این مس را به شکل شمش می ریختند. قبلا آن را به مسگرهای کاشان و اصفهان و کرمان می فروختند، اما از هنگامی که کارخانه پالایش مس به طریق الکترولیتیک در نزدیک تهران افتتاح شد تمام مس انارک به آنجا فروخته شده و صنعتگران طبق اندازه و نیازمندی خود از آنجا خریداری می کنند.

در گذشته مالکین معادن خصوصی برای گرفتن پروانه استخراج، سالانه مبلغی به نام عشر به اداره کل معادن پرداخت می کنند.

ریخته گری مفرغ و آهن

در چهارچوب سفت و سخت نظام تقسیم کاری در استخراج و گداز فلزات که از روشهای کهن ایران است، ریختگران موقعیت و مقام ویژه ای داشتند. محققان اشاره می کنند که تولید کنندگان فلزات مقدار کمی از فراورده های خود را مستقیما به مصرف کناره می فروشند به غیر از هاون، دسته هاون، چراغ پایه دار، زنگ شتر، چکش و دستگیره در و بعضی از ابزار مخصوص بنایی. اکثر قطعاتی که می ریزند مورد نیاز مشاغل دیگر است، از قبیل پیچ و مهره، دسته و شیر برای سماور سازان؛ لوله (دانه) و دسته آفتابه و اخیرا هم لوازم یدکی ماشین آلات نوین.

به واسطه این محدودیت ریخته گری فقط در شهرهای بزرگ که سفارشات زیاد از مشاغل دیگر وجود دارد تأسیس می شود تا ساخت کوره های ریختگری از لحاظ اقتصادی با صرفه باشد. فلزهای اصلی که به کار برده می شوند عبارتند از مس، مفرغ سفیداری، برنج، ورشو و ترکیب معروف سیم و مفرغ به نام هفت جوش کرمان که مخلوطی از هفت فلز یعنی مس، سیم، قلع، کمی آنتیموان، سرب، زر و آهن است. این آلیاژ برای ساختن ماتریس های گرمکوبی بسیار مناسب است زیرا هم سخت بوده و هم در مقابل فرسایش پایداری و ایستادگی می کند.

 

ساخت و استفاده از چدن

گفته می شود که در فرایند استخراج و گداز فلزات ، چدن و چدن چکشخوار (چدن قیچی) با احیای صنایع باختری بوجود آمد و این هر دو برای ساختن لوازم یدکی ماشین ها، اتومبیل ها و غیره به کار برده می شود. ریخته گری چدن معمولا به وسیله شخصی که تخصصی در آن دارد و در کارگاه های مختلف انجام می شود. هیچکدام از روشهای قالبگیری روزگار باستان چون قالب سنگی منقور و قالب مومی دیگر به کار برده نمی شود. شیوه های قالبگیری امروزی ایران با روشی که در کارگاه های کوچک ریخته گری در اروپا انجام می شود چندان فرقی ندارد.

در شیراز ریخته گر ماسه نسبتأ خالص (گل) را به کار برده و آن را با روغن پنبه می آمیزد تا بتواند شکل پذیری آن را که مورد لزوم است بدست آورد. در اصفهان ماسه کلوخه ای «شن و ریگ» به کار برده می شود و دو درصد هم نمک به آن اضافه می کنند تا آن را شکل پذیرتر کنند. ماسه قالبگیری را در جعبه های بزرگ شن به نام ریگدان نگه می دارند.

قالب ها

قالب ها برای استخراج و گداز فلزات در جعبه های قالبگیری به نام درجه ساخته می شوند، نیمی از آن که قالب رو یا نر نامیده می شود دارای یک زوج گل میخ است و نیم دیگر آن را قالب ماده یا قالب زیر می نامند دو سوراخ برای گل میخها دارد. نمونه های کهن جعبه های قالب سازی از چوب ساخته شده در صورتی که جعبه های امروزی از چدن یا از آلیاژی از آلومینیوم ساخته می شود.

هر کدام از این نیمه های درجه دارای کناره ای محکم یعنی لب بازه در طرف داخلی هستند که سبب محکم شدن قالب می شود و نمی گذارد که ماسه به بیرون ریخته شود. ماسه قالبگیری را روی مدل (شکل یا شکل مثالی) الک می کنند؛ ابتدا با یک الک ریز، و سپس وقتی که روی مدل از ماسه نرم پوشیده شد با الک کام (الک درشت) جعبه را از ماسه درشتتر پر می کنند. ماسه را با کوبه می کوبند و سفت می کنند. قبل از قالبگیری، مدل را با خاکه ذغال بسیار نرم گرد پاشی می کنند به این ترتیب که کیسه خاکه ذغال را می تکانند این گرد زغال از سوراخ های کیسه زغال روی مدل پاشیده می شود.

پس از برداشتن مدل بار دیگر روی قالب گردپاشی می کنند. حفره قالب ممکن است هنوز احتیاج به یک ماهیچه، (لنگر) داشته باشد که آن را در جعبه ماهیچه می سازند ماهیچه را، با مفتول های پیچیده شده محکم می کنند.

استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

ماهیچه هایی که طول آنها از مقدار معینی بیشتر است با پل (دو پا) در جای خود نگهداری می شوند. مدله ا اغلب از برنج است زیرا بسیاری از اشیاء را چندین بار می ریزند ولی گاهی اوقات نیز مدل های چوبی به کار برده می شود.

سایر بخش های قالب فلزات و استحصال نهایی

در استخراج و گداز فلزات لوله های آشغالگیر (ناودان، راهگاه) و تغذیه را به وسیله کار تیغ (ماله رنگ) در قالب ایجاد می کنند. با میل نفس کش (سوزن مخصوص)، سوراخ های هوا را درست می کنند و سرانجام درون حفره قالب را با آمیخته ای از آب و خاکه زغال و سقز (کتیرا) با قلم موی بسیار ظریفی رنگ می کنند. قالب هایی که برای ریختن آماده است به ردیف (بست) قرار داده و با فشاری یا با زنجیر و گاز به هم می بندند. فلزات را در بوته می گدازند و هر بوته ۲۵ تا ۵۰ کیلو گنجایش دارد. بوته ها از خاک نسوز یا آمیخته ای از خاک رس گرافیت (مداد) ساخته شده است. بوته ها را با انبر بوته (انبر طوق) که یک طرف آن گیره دار و طرف دیگر آن دارای کمچه است حمل می کنند.

کوره ها معمولا به شکل کندوی عسل بوده و سر کوره در جلوی آن می باشد. در گذشته فقط از زغال چوب به عنوان سوخت استفاده می کردند ولی امروز کک و نفت نیز به کار برده می شود. جریان هوا با یک دستگاه دم دو طرفه که از میان دو لوله می گذرد تأمین می شود. گازهای سوخته شده از راه دودکش بیرون می رود و خاکستر در چاله کوره (پس کوره) جمع می شود. پس از گداختن یا آب کردن فلز، آن را با سیخ آهنی هم میزنند.

ریخته گر پیش از آن که گداز را در قالب بریزد با گفتن یک بسم اله کوتاه از خداوند در خواست می کند که قطعه او کامل و سالم باشد. پس از سرد شدن قالبها، آنها را باز می کنند و دو تا از شاگردان سرگرم زدن لوله راهگاه آشغالگیر و لوله تغذیه «درجه بریدن» و سوهانکاری ریشه ها، هواکشها و پلیسه ها می شوند.

استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

استخراج و گداز فلزات در هنرهای سنتی

موارد زیر را حتما بخوانید:

شرایط ارسال دیدگاه

هدف از ایجاد بخش نظرات در چارسینو، اشتراک‌گذاری تجربه‌ی خرید و کاربری محصولاتی است که به فروش می‌رسد. در این بخش، هر کاربر مجاز است در چهارچوب شرایط و قوانین سایت، نظرات خود را به اشتراک بگذارد و پس از بررسی کارشناسان تایید، نظرش را روی سایت مشاهده کند. بدیهی است که اگر قوانین سایت در نظرات کاربری رعایت نشود، تایید نمی‌شوند و در نتیجه در سایت به نمایش درنمی‌آیند. چارسینو در قبال درستی یا نادرستی نظرات منتشرشده در این قسمت، هیچگونه مسئولیتی ندارد. نمایش نظرات کاربران در سایت بههیچ‌وجه به معنی تایید فنی چارسینو درباره‌ی محتویات نظر نیست؛ لذا از کاربران محترم تقاضا می‌شود، نظرات را اصل و پایه‌ی انتخاب و تصمیمگیری خود قرار ندهند.

۱. فارسی بنویسید و از کیبورد فارسی استفاده کنید. بهتر است از فضای خالی (Space) بیش از حد معمول، کشیدن حروف یا کلمات، استفاده‌ی مکرر از یک حرف یا کلمه، شکلک و اموجی در متن خودداری کنید.

۲. برای نظر یا نقد و بررسی خود عنوانی متناسب با متن انتخاب کنید. یک عنوان خوب کاربران را برای خواندن نظر شما ترغیب خواهد کرد.

۳. نقد کاربران باید شامل قوت‌ها و ضعف‌های محصول در استفاده‌ی عملی و تجربه‌ی شخصی باشد و مزایا و معایب به‌صورت خلاصه و تیتروار در محل تعیین‌شده درج شود. لازم است تا حد ممکن از مبالغه و بزرگ‌نمایی مزایا یا معایب محصول خودداری کنید.

۴. نقد مناسب، نقدی است که فقط معایب یا فقط مزایا را در نظر نگیرد؛ بلکه به‌طور واقع‌بینانه معایب و مزایای هر محصول را در کنار هم بررسی کند.

۵. با توجه به تفاوت در سطح محصولات مختلف و تفاوت عمده در قیمت‌های آن‌ها، لازم است نقد و بررسی هر محصول با توجه به قیمت آن صورت گیرد؛ نه به‌صورت مطلق.

۶. جهت احترام‌گذاشتن به وقت بازدیدکنندگان سایت، لازم است هنگام نوشتن نقد، مطالب غیرضروری را حذف کرده و فقط مطالب ضروری و مفید را در نقدتان لحاظ کنید.

۷. با توجه به ساختار بخش نظرات، از سوال‌کردن یا درخواست راهنمایی در این بخش خودداری کرده و سوال یا درخواست راهنمایی خود را در بخش پرسش و پاسخ مطرح کنید.

۸. کاربران ارسال‌کننده‌ی نظر موظف‌اند از ادبیات محترمانه استفاده کرده و از توهین به دیگر کاربران یا سایر افراد پرهیز کنند. بدیهی است هرگونه توهین به فرد یا افراد و استفاده از کلمات نامناسب، باعث تاییدنشدن نظر کاربر می‌شود.

۹. قسمت نظرات سایت، با تالارهای گفت‌وگو (فروم) متفاوت است؛ لذا برای حفظ ساختار، مباحث خارج از چهارچوبی که حالت بحث و گفت‌وگو دارد، تایید نخواهد شد.

۱۰. تمام کاربران حق دارند نظرات خود را به شرط رعایت قوانین، در سایت منتشر کنند؛ لذا حتی اگر نظری را به دور از واقعیت، جانب‌دارانه یا اشتباه یافتید، نباید نظردهنده را مخاطب قرار دهید یا از وی انتقاد کنید. هر کاربر تنها می‌تواند نظر خود را عنوان کرده و قضاوت را به خوانندگان نظرات واگذار کند.

۱۱. از طریق نمودار تغییر قیمت در سایت می‌توانید از تغییرات قیمت آگاه شوید؛ لذا به‌هیچ‌وجه در بخش نظرات مبلغ «قیمت» را ذکر نکرده، درباره‌ی آن سؤال نکنید و نظری ندهید.

۱۲. در نظرات خود، از بزرگ‌نمایی یا اغراق درباره‌ی قوت‌ها یا ضعف‌های محصول خودداری کنید. بدیهی است تا حد ممکن هرگونه نظر مبالغه‌آمیز یا به دور از واقعیت تایید نخواهد شد.

۱۳. با توجه به مسئولیت سایت در قبال لینک‌های موجود در آن، نباید لینک سایت‌های دیگر را در نظرات خود ثبت کنید. دقت داشته باشید تا جای ممکن از هرگونه لینک‌دادن (فرستادن) دیگر کاربران به سایت‌های دیگر و درج ایمیل یا نام کاربری شبکه‌های اجتماعی خودداری کنید.

۱۴. تنها نظراتی تایید خواهند شد که مرتبط با محصول موردنظر باشند؛ لذا بحث‌های متفرقه و غیرمرتبط با محصول را مطرح نکنید.

۱۵. کاربران می‌توانند نقد خود به هر بخش از چارسینو را در قسمت مربوط اعلام کنند؛ لذا هیچ‌گونه نقدی را درباره‌ی سایت یا خدمات آن در قسمت نظرات ننویسید.

۱۶. توجه داشته باشند، مسائلی را که از آن اطمینان ندارید، به‌هیچ‌وجه در نظرات ثبت نکنید؛ همچنین از بازنشر شایعات یا اطلاعات غیرمطمئن درباره‌ی محصولات جدا خودداری کنید.

۱۷. بهتر است مطالبی در این بخش ثبت شود که برای بازدیدکنندگان سایت مفید باشد؛ لذا از بیان هرگونه مطالب شخصی، غیرمرتبط یا غیرضروری در این بخش پرهیز کنید.

۱۸. لازم است نظرات خود را به صورت نگارشی ثبت کرده و از کوتاه‌کردن کلمات یا استفاده از ادبیات محاوره تا جای ممکن خودداری کنید. استفاده از ادبیات نوشتاری که قابلیت نمایش در سایت را داشته باشد، لازمه‌ی تایید نظرات کاربران است.

 

شرایط ارسال پرسش یا پاسخ:

·         بهتر است پرسش و پاسخ کوتاه و مختصر باشد؛ زبان و رسم‌الخط فارسی و اسلوب نگارش هم در آن رعایت شده باشد.

·         برای آگاهی از تغییرات قیمت از نمودار تغییر قیمت در سایت استفاده کنید و به‌هیچ‌وجه در بخش پرسش و پاسخ در مورد «قیمت» نپرسید.

·         از پرسش و پاسخ درباره‌ی آدرس سایر فروشگاههای فیزیکی یا اینترنتی و استفاده از لینک خودداری کنید.

·         پرسش خودتان را فقط یک بار و زیر محصول موردنظرتان بنویسید.

·         از ثبت اطلاعات شخصی از قبیل ایمیل، شماره تماس و نام کاربری شبکههای اجتماعی در بخش پرسش و پاسخ پرهیز کنید.

·         توجه داشته باشید که نظر یا پرسش و پاسخ فقط باید در رابطه با کالا باشد، بنابراین برای پیگیری یا سوال درباره سفارش یا استفاده از خدمات پس از فروش از طریق فرم صفحه “تماس با ما” با انتخاب موضوع پیگیری سفارش یا خدمات پس از فروش، سوال یا درخواست خود را مطرح کنید.

·         برای ارسال سایر درخواست‌ها یا پیشنهادهای خود نیز از فرم صفحه تماس با ما استفاده کنید یا به info@charsino.com  ایمیل ارسال کنید. همچنین انتقاد یا شکایت خود را به ایمیل آدرس complaint@charsino.com  ارسال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لینک کوتاه: