گلیم محلی گیلان : قلب تپنده ی هنر در شمال ایران

دسته بندی :مقالات آموزشی 22 اردیبهشت 1401 واحد تولید محتوا 234
گلیم محلی گیلان

گلیم محلی گیلان : قلب تپنده ی هنر در شمال ایران

گلیم محلی گیلان  زیراندازی است که بیشتر روستاییان و کوچندگان از آن استفاده می کردند و چون همانند نمد جزء اقلام اساسی زندگی مردمان هر منطقه محسوب می شد، از منشاء پیدایش آن اطلاعاتی در دست نیست. بافته های کشف شده در پازیریک در سال ۱۹۴۹ که مزین به اشکال انسانی، گیاهی و حیوانی است و یا انواع گلیم بافت ها و نمدهای متعلق به قرن چهارم و پنجم قبل از میلاد و کشف وسایل بافتنی (دوک های نخریسی، شانه و غیره) در کشفیات بهشهر (متعلق به ۶۰۰ سال قبل از میلاد)، حاکی از آن است که عده ای با مهارت بسیار قبل از مهاجرت آریایی ها در جنوب کناره ی دریای خزر اقامت داشته و مبادرت به بافتن گلیم می نمودند.

در این باره هال و دیگران نوشته اند: «… با اطمینان می توان گفت که این منطقه در بافت گلیم یک مرکز نخستین محسوب می شده ولی زمان دقیق آن به آسانی میسر نیست».

این کشفیات و اطلاعات موجود در کتب کهن هم چون حدودالعالم (راوندی: ج ۵، ص ۳۸۷) وجود گلیم محلی گیلان را از قرن چهارم هجری به بعد در گیلان تأیید می کند. هیچ نمونه ای از این اعصار در دسترس نیست و تنها می توان به بافت های دوره های اخیر (دهه های پنجاه به بعد) اشاره داشت که مرکزیت اصلی آن را در ناحیه ی غرب گیلان می دانند.

گلیم پازیریک گلیم پازیریک

گلیم محلی گیلان متأثر از گلیم های ترکی و قفقازی

بر اساس باور گلیم بافان و متخصصان، طرح و نقش گلیم محلی گیلان در غرب به ویژه تالش متأثر از گلیم های ترکی و قفقازی و عشایر شاهسون – از تولیدکنندگان عمده ی گلیم در آن اعصار – است. در این مورد هال و دیگران می نویسند: «… تالش ها اکثرا ترک نژادند و تأثیر دست بافته های قفقاز در گلیم های آن ها مشاهده می شود. گلیم های آنها به خاطر بافت های چاکدار روشن و شاد و نگاره های تزیینی کنگره دار و لوزی شکل شهرت بسیار دارد. حاشیه ها باریک و با طرح و ریشه ها گیس بافت یا گره دار ساده است».

تأثیرپذیری گلیم محلی گیلان از نقوش عشایر شاهسون و قفقاز از دهه های چهل و پنجاه در غرب گیلان تردید ناپذیر است. این به سبب روی آوردن مجدد گلیم بافان غرب به این صنعت به جهت واردات گلیم به این منطقه است. به نظر می رسد وجود گلیم بافی قبل از تأثیرپذیری از عشایر به طور پراکنده برای مصارف شخصی چه در غرب و چه در رودبار، عمارلو، پاکده، جیرنده، داماش و غیره که قدمتی دیرینه دارند و استفاده از نقوش نیاکان به شیوه ی موروثی، نشان دهنده ی آن است که در گیلان گلیم و نقوش به کار رفته در آن به شکل تقلیدی وجود نداشته، بلکه هویتی مستقل و خاص منطقه داشته است.

گلیم محلی گیلان متأثر از گلیم های ترکی و قفقازی

گلیم محلی گیلان متأثر از گلیم های ترکی و قفقازی

گلیم محلی گیلان متأثر از گلیم های ترکی و قفقازی

گلیم محلی گیلان متأثر از گلیم های ترکی و قفقازی

ویژگی های گلیم گیلان : رنگ های یکدست و نقش گل و ستاره

با گذشت اعصار و فناپذیری پشم تمایل مردم برای استفاده از فرش ها موجب شد تا گلیم محلی گیلان اعتبار خود را در شهرها از دست بدهد و به روستاهای کوه نشین محدود گردد، البته در این میان نقوش و رنگ آمیزی آن اصالت خود را از دست نداد و در فرش ها و چادرشب ها متجلی گردید. در هر حال، در غرب گیلان آمیختگی نوع بافت و نقوش گلیم عشایر شاهسون، قفقاز و… با فرهنگ بومی و محلی تالش، به اوج رسید، به طوری که نقوش حاشیه ی انتزاعی تالش ها به مشخصه ای تبدیل شد تا کارشناسان گلیم از روی همین حاشیه های کناری – که اغلب به رنگ های آبی، زرد و یا قرمز یکدست و یا نقش و نگاری از گل و ستاره و حیوانات است به آن را مختص ناحیه ی تالش بدانند.

ویژگی های گلیم گیلان

قریب به اتفاق این نقوش برگرفته از چادر شب های شرق گیلان است که با رنگ های تند و شاد درهم آمیخته اند و تابلوی زیبایی را به نمایش می گذارند. این نقوش انتزاعی عبارت اند از:

  • ترنج لوزی،
  • نقش لوزی،
  • نقش سماور یا مرغ آمریکایی،
  • نقش بوته ای،
  • نقش انگوری،
  • رنگین کمان،
  • نقش آینه،
  • شکارگاه،
  • نقش ترنج،
  • لوزی بوته ای،
  • لوزی انگشتی،
  • لوزی پروانه ای،
  • پروانه ای،
  • لانه زنبوری خرچنگی،
  • شش ضلعی،
  • شش ضلعی خرچنگی،
  • خرچنگ و سیب،
  • خرچنگ و آینه،
  • نقش ابر،
  • نقش شاخ،
  • نقش انسان،
  • باغ وحش،
  • چهار زن،
  • نقش گل لاله،
  • گلدان،
  • نقش حلوایی و … .

ویژگی های گلیم گیلان

نقش گلیم در رشد اقتصاد منطقه ی تالش

در گذشته صنعت گلیم محلی گیلان در رشد اقتصاد منطقه ی تالش اهمیت ویژه ای داشت و اغلب شهرها و روستاهای گیلان هم چون:

  • ماسال،
  • پره سر،
  • رضوانشهر،
  • هشت پر،
  • اسالم،
  • آستارا،
  • سکینه آباد و غیره،

به بافت گلیم محلی اشتغال داشتند و آن را برای فروش به سرتاسر گیلان و شهرهای همجوار عرضه می کردند. امروزه نیز در منطقه ی تالش هم چنان گلیم بافی رایج است.

صنایع دستی استان با آموزش به بانوان جوان در سرتاسر استان به شکل انفرادی (نه تولیدی) بافندگانی را به پای دارهای گلیم بافی کشانده است. این دارها همانند فرش به دو شیو هی ایستاده یا خوابیده – عمودی یا افقی – از جنس چوب یا فولاد و آهن ساخته می شود و ابعاد و اندازه ی آن بستگی به اندازه ی گلیم دلخواه بافنده دارد و همانند فرش چله کشی و گلیم دارای انواعی چون:

  • کلیم معمولی،
  • گونی گلیم،
  • گلیم سوزنی ورنی،
  • گلیم کوبلنی،
  • جل،
  • پلاس و جاجیم

است و دارای سه اندازه ی شناخته شده است:

  1. گلیم بزرگ با طول سه متر و بیشتر و عرض1.75 متر ،
  2. گليم متوسط با طول ۲ متر و بیشتر و عرض یک متر،
  3. گلیم کوچک که طول آن یک برابر و نیم عرض آن است.

نقش گلیم در رشد اقتصاد منطقه ی تالش

ویژگی منظقه ای گلیم های گیلان

ویژگی گلیم محلی گیلان ارتباطی مستقیم با عواملی چون نوع و جنس تار و پود، چگونگی نخ ریسی، انتخاب رنگ، شیوه های بافت و بالاخره پرداخت نهایی دارد. باید یادآور شد که در ابتدا مواد تشکیل دهنده ی اولیه ی گلیم پشم بود اما به تدریج از پنبه، پشم مصنوعی، کرک و کامواهای بسیار نازک و گاه برای ظریف تر شدن از ابریشم نیز استفاده می کنند.

کاربرد گلیم های گیلان اغلب در رابطه با:

  • زیراندازهایی در ابعاد یک تا سه متری،
  • رختخواب پیچ،
  • سجاده،
  • خورجین،
  • پادری در اندازه های نیم متری،
  • رویه ی مبل،
  • رویه ی کوسن پرده،
  • کیف دستی،
  • کوله پشتی،
  • ساک دستی کیف پول،
  • کمربند،
  • کلاه،
  • کفش،
  • کیف مدارک،
  • جای موبایلی،
  • جلد قرآن،
  • جلد کتاب،
  • روی تلفن،
  • روفرشی رومیزی،
  • رو عسلی،
  • دم کنی،
  • رویه ی بالش،
  • رویه ی دمپایی (صندل) و … است.

به تازگی هم از نقوش گلیم در چادر شب های قاسم آباد، به عنوان تزیین در کارت تبریک، کارت پستال و کاغذ کادو استفاده می شود.

از جمله استادکاران گلیم های گیلان می توان به:

  • عادله حیدری،
  • افروز صدری،
  • فیض الله جانی،
  • ناهید اسماعیل زاده،
  • رقیه اسماعیل زاده،
  • فردوس لطفی،
  • سیده سارا مظفری،
  • آزیتا شهبازی،
  • سیده معصومه میرحسینی،
  • فاطمه رضوانی،
  • فاطمه رمضانی،
  • ریحانه واحدی،
  • راویه پورمهدی،
  • ثریا باقری،
  • آنا عابدی،
  • فوزیه اسماعیل زاده،
  • ننه خانم شیروانی،
  • نازی نظری،
  • ملیحه شقاقی،
  • نازی شقاقی،
  • بلقیس جوادی،
  • اکرم شقاقی،
  • ماریا شقاقی،
  • رقیه محبی،
  • ایران بابازاده،
  • منیژه فیضی پور،
  • قشنگ دهقان،
  • عارفه خوش بوذری،
  • مریم عابدی و عزیزه ادیب اشاره کرد که به گلیم بافی مشغول اند.

برای خرید صنایع دستی و محصولات هنری با ما تماسی بگیرید.

موارد زیر را حتما بخوانید:

شرایط ارسال دیدگاه

هدف از ایجاد بخش نظرات در چارسینو، اشتراک‌گذاری تجربه‌ی خرید و کاربری محصولاتی است که به فروش می‌رسد. در این بخش، هر کاربر مجاز است در چهارچوب شرایط و قوانین سایت، نظرات خود را به اشتراک بگذارد و پس از بررسی کارشناسان تایید، نظرش را روی سایت مشاهده کند. بدیهی است که اگر قوانین سایت در نظرات کاربری رعایت نشود، تایید نمی‌شوند و در نتیجه در سایت به نمایش درنمی‌آیند. چارسینو در قبال درستی یا نادرستی نظرات منتشرشده در این قسمت، هیچگونه مسئولیتی ندارد. نمایش نظرات کاربران در سایت بههیچ‌وجه به معنی تایید فنی چارسینو درباره‌ی محتویات نظر نیست؛ لذا از کاربران محترم تقاضا می‌شود، نظرات را اصل و پایه‌ی انتخاب و تصمیمگیری خود قرار ندهند.

۱. فارسی بنویسید و از کیبورد فارسی استفاده کنید. بهتر است از فضای خالی (Space) بیش از حد معمول، کشیدن حروف یا کلمات، استفاده‌ی مکرر از یک حرف یا کلمه، شکلک و اموجی در متن خودداری کنید.

۲. برای نظر یا نقد و بررسی خود عنوانی متناسب با متن انتخاب کنید. یک عنوان خوب کاربران را برای خواندن نظر شما ترغیب خواهد کرد.

۳. نقد کاربران باید شامل قوت‌ها و ضعف‌های محصول در استفاده‌ی عملی و تجربه‌ی شخصی باشد و مزایا و معایب به‌صورت خلاصه و تیتروار در محل تعیین‌شده درج شود. لازم است تا حد ممکن از مبالغه و بزرگ‌نمایی مزایا یا معایب محصول خودداری کنید.

۴. نقد مناسب، نقدی است که فقط معایب یا فقط مزایا را در نظر نگیرد؛ بلکه به‌طور واقع‌بینانه معایب و مزایای هر محصول را در کنار هم بررسی کند.

۵. با توجه به تفاوت در سطح محصولات مختلف و تفاوت عمده در قیمت‌های آن‌ها، لازم است نقد و بررسی هر محصول با توجه به قیمت آن صورت گیرد؛ نه به‌صورت مطلق.

۶. جهت احترام‌گذاشتن به وقت بازدیدکنندگان سایت، لازم است هنگام نوشتن نقد، مطالب غیرضروری را حذف کرده و فقط مطالب ضروری و مفید را در نقدتان لحاظ کنید.

۷. با توجه به ساختار بخش نظرات، از سوال‌کردن یا درخواست راهنمایی در این بخش خودداری کرده و سوال یا درخواست راهنمایی خود را در بخش پرسش و پاسخ مطرح کنید.

۸. کاربران ارسال‌کننده‌ی نظر موظف‌اند از ادبیات محترمانه استفاده کرده و از توهین به دیگر کاربران یا سایر افراد پرهیز کنند. بدیهی است هرگونه توهین به فرد یا افراد و استفاده از کلمات نامناسب، باعث تاییدنشدن نظر کاربر می‌شود.

۹. قسمت نظرات سایت، با تالارهای گفت‌وگو (فروم) متفاوت است؛ لذا برای حفظ ساختار، مباحث خارج از چهارچوبی که حالت بحث و گفت‌وگو دارد، تایید نخواهد شد.

۱۰. تمام کاربران حق دارند نظرات خود را به شرط رعایت قوانین، در سایت منتشر کنند؛ لذا حتی اگر نظری را به دور از واقعیت، جانب‌دارانه یا اشتباه یافتید، نباید نظردهنده را مخاطب قرار دهید یا از وی انتقاد کنید. هر کاربر تنها می‌تواند نظر خود را عنوان کرده و قضاوت را به خوانندگان نظرات واگذار کند.

۱۱. از طریق نمودار تغییر قیمت در سایت می‌توانید از تغییرات قیمت آگاه شوید؛ لذا به‌هیچ‌وجه در بخش نظرات مبلغ «قیمت» را ذکر نکرده، درباره‌ی آن سؤال نکنید و نظری ندهید.

۱۲. در نظرات خود، از بزرگ‌نمایی یا اغراق درباره‌ی قوت‌ها یا ضعف‌های محصول خودداری کنید. بدیهی است تا حد ممکن هرگونه نظر مبالغه‌آمیز یا به دور از واقعیت تایید نخواهد شد.

۱۳. با توجه به مسئولیت سایت در قبال لینک‌های موجود در آن، نباید لینک سایت‌های دیگر را در نظرات خود ثبت کنید. دقت داشته باشید تا جای ممکن از هرگونه لینک‌دادن (فرستادن) دیگر کاربران به سایت‌های دیگر و درج ایمیل یا نام کاربری شبکه‌های اجتماعی خودداری کنید.

۱۴. تنها نظراتی تایید خواهند شد که مرتبط با محصول موردنظر باشند؛ لذا بحث‌های متفرقه و غیرمرتبط با محصول را مطرح نکنید.

۱۵. کاربران می‌توانند نقد خود به هر بخش از چارسینو را در قسمت مربوط اعلام کنند؛ لذا هیچ‌گونه نقدی را درباره‌ی سایت یا خدمات آن در قسمت نظرات ننویسید.

۱۶. توجه داشته باشند، مسائلی را که از آن اطمینان ندارید، به‌هیچ‌وجه در نظرات ثبت نکنید؛ همچنین از بازنشر شایعات یا اطلاعات غیرمطمئن درباره‌ی محصولات جدا خودداری کنید.

۱۷. بهتر است مطالبی در این بخش ثبت شود که برای بازدیدکنندگان سایت مفید باشد؛ لذا از بیان هرگونه مطالب شخصی، غیرمرتبط یا غیرضروری در این بخش پرهیز کنید.

۱۸. لازم است نظرات خود را به صورت نگارشی ثبت کرده و از کوتاه‌کردن کلمات یا استفاده از ادبیات محاوره تا جای ممکن خودداری کنید. استفاده از ادبیات نوشتاری که قابلیت نمایش در سایت را داشته باشد، لازمه‌ی تایید نظرات کاربران است.

 

شرایط ارسال پرسش یا پاسخ:

·         بهتر است پرسش و پاسخ کوتاه و مختصر باشد؛ زبان و رسم‌الخط فارسی و اسلوب نگارش هم در آن رعایت شده باشد.

·         برای آگاهی از تغییرات قیمت از نمودار تغییر قیمت در سایت استفاده کنید و به‌هیچ‌وجه در بخش پرسش و پاسخ در مورد «قیمت» نپرسید.

·         از پرسش و پاسخ درباره‌ی آدرس سایر فروشگاههای فیزیکی یا اینترنتی و استفاده از لینک خودداری کنید.

·         پرسش خودتان را فقط یک بار و زیر محصول موردنظرتان بنویسید.

·         از ثبت اطلاعات شخصی از قبیل ایمیل، شماره تماس و نام کاربری شبکههای اجتماعی در بخش پرسش و پاسخ پرهیز کنید.

·         توجه داشته باشید که نظر یا پرسش و پاسخ فقط باید در رابطه با کالا باشد، بنابراین برای پیگیری یا سوال درباره سفارش یا استفاده از خدمات پس از فروش از طریق فرم صفحه “تماس با ما” با انتخاب موضوع پیگیری سفارش یا خدمات پس از فروش، سوال یا درخواست خود را مطرح کنید.

·         برای ارسال سایر درخواست‌ها یا پیشنهادهای خود نیز از فرم صفحه تماس با ما استفاده کنید یا به info@charsino.com  ایمیل ارسال کنید. همچنین انتقاد یا شکایت خود را به ایمیل آدرس complaint@charsino.com  ارسال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لینک کوتاه: