هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

دسته بندی :مقالات آموزشی 9 اسفند 1400 واحد تولید محتوا 320
هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

هنر زرکشی بنیانی در عرصه طلاکاری مقاله ای است که به فرآیند تولید نخ های طلایی و نقره ای و ساخت صنایع دستی می پردازد. در این مقاله سعی بر آن شده است تا بخش عمده فرایند مذکور با جزییات آن در حوزه صنایع دستی و هنر فلزکاری  قابل توجه توصیف گردد. سیمکش یا به عبارتی زرکش شخصی است که نخ ها و رشته های طلا و نقره تولید کرده و آن ها را به صورت انخصاری به طلاساز، یا شخصی که هنر زرکوبی می کند و طلا را در دیگر فلزات می نشاند، و یا به بافنده ی گلابتون می فروشد. رشته های فولاد که در گذشته به منظور تولید زره کاربردی وسیع داشت سالیان زیادی است که با توجه به عدم تولید زره های فلزی در ایران ساخته نمی شوند.

هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

پیشینه ی هنر زرکشی

رشته ها و سیم های طلایی هنر زرکشی در آرامگاه فرمانروایان سلسله های نخستین در مصر (۳۵۰۰ ق.م) به دست آمده است. مقطع های یکنواخت این رشته ها این تصور را ایجاد می کند در زمان تولید این رشته ها دستگاه های  که در حدیده سیم کشی مورد استفاده قرار می گرفته است. همچنین رشته های طلایی کشف شده در تروا (Troy) و میسن (Mycenae) می تواند بیانگر همین فرضیه باشد. یونانیان این رشته هار را میتوس و یا استموس می نامیدند. و رومی ها نیز به آن فيلوم (Filum) می گفتند. در زبان های هر دو این اقوام واژه ها به معنی «نخ» تلقی می گردد.

هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

در فرآیند هنر زرکشی اگر قصد بر این بود که رشته طلای تنیده شده به دور نخ ابریشمی یا پنبه ای با عمل ریسندگی تولید شود، ابتدا طلا را تخت می نمودند. با این وجو منابعی موجود است که نشان میدهد شیوه دیگری مورد استفاده قرار می گرفته است. به عبارتی ورقه های نازک طلا را به تسمه و یا نوارهای به صورت کم عرض بریده و سپس آن ها را دور رشته ها می پیچیدند. در سفر خروج روش مذکور به ثورت زیر توصیف شده است:

« … آنان طلا را با کوبیده به صفحه ای کم ضخامت تبدیل نموده و پس از آن به صورت نوار می بریدند و در پارچه هایی به رنگ های ارغوانی، کتانی آبی، قرمز و بسیار ظریف به صورتی استادانه به کار می بستند …»

کلاديانوس در سده چهارم بعد از میلاد مسیح به یک زن رومی اشاره می کند که تسمه های کم عرض زر را به منظور ریسیدن نخ گلابتون مورد استفاده قرار می داده است. علاوه بر این همچنین تئوفیلوس نیز از تسمه های طلایی که برای ریسه های قلاب دوزی به کار گرفته می شد سخن به میان می آورد.

هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

زرکشی در عصر معاصر

سوزن دوزی و هنر زرکشی در زمان ساسانیان (قرن 3 تا 6 میلادی) شناسایی شده است. اما همچنان در مورد این که به چه شیوه ای نخ های زری را آماده نموده و چگونه آنان را می ریسیدند، اطلاعاتی در دست نیست. در دوره معاصر هنر زرکشی به عنوان یک سوغات و صنایع دستی ایران، آماده نمودن نخ های طلا و نقره در دو مرحله، و در صورتی که به منظور ریسندگی مورد استفاده قرار گیرد طی سه مرحله ساخته می شود. این مراحل شامل موارد زیر است.

  1. مفتول کشیدن،
  2. سیم کشیدن
  3. و نخ کوبیدن.

هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

  1. مفتول کشیدن

در هنر زرکشی مواد به کار گرفته شده در مفتول کشی اغلب شامل طلا و نقره ناب و در مواردی مفتول هایی است که قسمت میانی آن نقره کارگذاشته شده و روی آن طلا با طلاپوشیده شده است. در مرحله سیم کشیدن در هنر زرکشی است که مفتول سیم بسیار ظریف که قسمت میانی آن نقره و پوشش تقریبا نازکی از طلا دارد به دست می آید. پس از این فرآیند، فلز تولید شده را به شکل شمش های گرد به قطر آن ۱۶ سانتی متر در آورده و آن ها را تا زمانی که ضخامت آن 0.05 سانتی متر شود، می کشند. تصویر زیر دستگاهی را نشان می دهد که در این فرآیند مورد استفاده قرار می گیرد.

هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

لازم به ذکر است که در هنر زرکشی توسط گازانبر مخصوصی محصول تولید شده را از شکاف حديده به بیرون می کشند. دو لوله یا میله از جنس آهن با نام مشغاز حدیده برای نگهداری حدیده وجود دارد. عموما گازانبر متصل به زنجیری است و با استفاده از قلابی به منجر و یا به عبارتی میله ای که می پیچد ارتباط یافته است. منجر ده گردش نخستین را به حول چرخ تاب می خورد. وقتی که مفتول به قدر مورد لازم نازک شد، دسته را از عقب ترین بخش به نزدیک ترین بخش فوقانی انتقال می دهند تا منجر را به صورت مستقیم به حرکت وادار کند. تمامی این بخش ها را در جعبه مستحکمی که از چوب ساخته شده و از 4 پایه برخوردار است و با چهار پشتیبان سفت شده قرار می دهند.

هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

  1. سیم کشیدن

بعد از آن که مفتول به قدر مورد نیاز در هنر زرکشی نازک شد از بخش مفتول کشی به بخش سیم کشی ویا به عبارتی دستگاه زرکشی منتقل می شود. هنرمند سیمکش در پشت گردونه نخ پیچی که به آن منجه گفته می شود نشسته و به وسیله دسته آن را می چرخاند. سیمی که قرار است کشیده شود حول یک چرخ دنده هرز موسوم به “سبک چرخ” تابانده شده و از آن محل از بین یک حدیده بر روی منجه کشانیده می شود. هر دوی این چرخ ها از بوش های مفرغی برخوردار هستند تا فرآیند کشیدن سیم به نحو احسن صورت پذیرد. و بر روی محورهایی از جنس فولاد که به آن  میل منجه می گویند و در قسمت فوقانی دستگاه نصب شده است بگردند.هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

حدیده ای که در دستگاه سیم کشی مورد استفاده قرار گرفته از جنس فولاد پر کربن است. لازم به ذکر است که این فولاد خشکه نیست. در صورتی که سوراخی که مفتول از شکاف آن کشیده می شود در اثر ساییدگی بزرگتر شود با عمل چکش کاری بر روی سندان بار دیگر کوچک می شود.

هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

در اکثر موراد چندین برقوه نوک تیز در اختیار کاربر قرار دارد تا در صورتی که شکاف بعد از چکش کاری مسدود شد، آن را بار دیگر به قدر مورد نیاز گشاد کنند. زمانی که در هنر زرکشی کلیه سیم از بین نخستین حدیده عبور کرد سبُک چرخی که تهی شده، در مقابل هنرمند سیمکش بر روی محور گذارده می شود، و یک عدد قرقره باز کن (جر) دیگر در بر روی میله ی قرقره باز کن بعدی بر روی میزکار نهاده می شود و قرقره باز کن با طناب نقاله – که به بند معروف است- به یک قرقره شکاف دار بر روی سبک چرخ متثل می گردد.

هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

  1. نخ کوبیدن

تا این مرحله از هنر زرکشی سیمی کشیده شده از مقطعی گرد برخوردار است. در صورتی که قصد داشته باشند تا آن را تخت کنند می بایست آن را به نازکای 0.01 cm و پهنای 0.077 cm یا حتی کمتر از آن برسانند. با توجه به این که استحکام مکانیکی طلا و نقره صاف شده بسیار کم است، واقعا جای تعجب دارد که یک دستگاه ابتدایی نخ کوبی به چه ترتیب این گونه با دقت کار می کند.

در ادادمه این فرآیند، ابتدا سیم را از جر منفک نموده و بر روی چند ماسوره کوچک که به آن بقاره می گویند، انتقال می دهند. فرآیند منتقل کردن با دستگاه ریسندگی که تا اندازه ای آن را تغییر داده اند انجام می گیرد. آن ماسوره که سیم با مقطع مدور را می کشد بر روی یک میله موسوم به کفگیرک، قرار داده شده و سیم از داخل قلاعي که به کوک متصل است و از بین دو نورد از جنس فولاد پرداخت شده موسوم به چرخ نخکوبی عبور می کند.

لازم به ذکر است که چرخ نخکوبی بر روی دو میله چرخ در حال حرکت است. و بالشتک های هر دو در جعبه چرخ قرار دارند. بالشتک های زیرین ثابت و بالشتک های بالایی داخل جعبه هستند.

یک میله از جنس آهن به نام لنگر -که سر آن به شکل قاشق است- فشاری بر سطح دو کُنده از جنس چوب موسوم به گوشی که بر روی بالشتک های غلطک های فوقانی قرار دارد، وارد می آورد. این امر سبب می شود که فشار متعادلی در بین غلطک های فولادی به وجود آید. به گونه ای که سیم نرم طلا و نقره با ضخامت صحیح و متناسب تخت شود.

هنر زرکشی پایه ای در عرصه طلاکاری

کنترل فشار لنگر

فشاری که بر روی لنگر در هنر زرکشی وارد می شود، با تخته لنگری که در زیر میز قرار گرفته و به وسیله تسمه های طناب متصل به لنگر است و وزنه سنگینی که از آن آویزان شده، کنترل ی شود. بعد از آن که سیم مسطح شده از بین غلطک ها عبور کرد، سیم مسطح شده را از زیر قرقره راهنمایی -موسوم به راه گاس- عبور می دهند و  سپس بر روی میله ای از جنس فولاد نازکی موسوم میله راه گاس عبور داده بر روی قرقره ای موسوم به نقده پیچ تحت عنوان آخرین تولید انتقال داده می دهند. این قرقره که بر روی میله قرار دارد، در بین دو ستون از بالشتک ها واقع شده و در حال حرکت است. میله مذکور گنده، پیچ و بند قرقره ای برگتر موسوم به قرص بند که به ميله غلطک وصل است، را حرکت می دهد.

بدین منظور که سیم تخت را به صورت مساوی بر روی قرقره بتابانند، قرقره راهنما از حرکتی نوسانی برخوردار است. این فرآیند به این ترتیب است که میله قرقره به یک خار خارج از مرکز -موسوم به هرزه گرد- که بر روی قرقره دیگری قرار دارد و با طناب قرقره ای که در انتهای گنده سر میل چرخ است کشیده می شود، متصل می کند.

تناسب سرعت حرکت قرقره های جر در هنر زرکشی به نوعی است که سرعت حرکت پیچیدن تا اندازه ای بیشتر از سرعت حرکتی است که سیم از روی قرقره ها به خارج منتقل می شود. از این رو سیم صاف شده کششی برخوردار است که آن هم به منظور پیچش مناسب چنین سیم ظریفی کاملا به حق است. لازم به ذکر است که این غلطک ها با سرعتی برابر با ۶۰ الی ۸۰ دور در دقیقه در حال حرکت هستند.

موارد زیر را حتما بخوانید:

شرایط ارسال دیدگاه

هدف از ایجاد بخش نظرات در چارسینو، اشتراک‌گذاری تجربه‌ی خرید و کاربری محصولاتی است که به فروش می‌رسد. در این بخش، هر کاربر مجاز است در چهارچوب شرایط و قوانین سایت، نظرات خود را به اشتراک بگذارد و پس از بررسی کارشناسان تایید، نظرش را روی سایت مشاهده کند. بدیهی است که اگر قوانین سایت در نظرات کاربری رعایت نشود، تایید نمی‌شوند و در نتیجه در سایت به نمایش درنمی‌آیند. چارسینو در قبال درستی یا نادرستی نظرات منتشرشده در این قسمت، هیچگونه مسئولیتی ندارد. نمایش نظرات کاربران در سایت بههیچ‌وجه به معنی تایید فنی چارسینو درباره‌ی محتویات نظر نیست؛ لذا از کاربران محترم تقاضا می‌شود، نظرات را اصل و پایه‌ی انتخاب و تصمیمگیری خود قرار ندهند.

۱. فارسی بنویسید و از کیبورد فارسی استفاده کنید. بهتر است از فضای خالی (Space) بیش از حد معمول، کشیدن حروف یا کلمات، استفاده‌ی مکرر از یک حرف یا کلمه، شکلک و اموجی در متن خودداری کنید.

۲. برای نظر یا نقد و بررسی خود عنوانی متناسب با متن انتخاب کنید. یک عنوان خوب کاربران را برای خواندن نظر شما ترغیب خواهد کرد.

۳. نقد کاربران باید شامل قوت‌ها و ضعف‌های محصول در استفاده‌ی عملی و تجربه‌ی شخصی باشد و مزایا و معایب به‌صورت خلاصه و تیتروار در محل تعیین‌شده درج شود. لازم است تا حد ممکن از مبالغه و بزرگ‌نمایی مزایا یا معایب محصول خودداری کنید.

۴. نقد مناسب، نقدی است که فقط معایب یا فقط مزایا را در نظر نگیرد؛ بلکه به‌طور واقع‌بینانه معایب و مزایای هر محصول را در کنار هم بررسی کند.

۵. با توجه به تفاوت در سطح محصولات مختلف و تفاوت عمده در قیمت‌های آن‌ها، لازم است نقد و بررسی هر محصول با توجه به قیمت آن صورت گیرد؛ نه به‌صورت مطلق.

۶. جهت احترام‌گذاشتن به وقت بازدیدکنندگان سایت، لازم است هنگام نوشتن نقد، مطالب غیرضروری را حذف کرده و فقط مطالب ضروری و مفید را در نقدتان لحاظ کنید.

۷. با توجه به ساختار بخش نظرات، از سوال‌کردن یا درخواست راهنمایی در این بخش خودداری کرده و سوال یا درخواست راهنمایی خود را در بخش پرسش و پاسخ مطرح کنید.

۸. کاربران ارسال‌کننده‌ی نظر موظف‌اند از ادبیات محترمانه استفاده کرده و از توهین به دیگر کاربران یا سایر افراد پرهیز کنند. بدیهی است هرگونه توهین به فرد یا افراد و استفاده از کلمات نامناسب، باعث تاییدنشدن نظر کاربر می‌شود.

۹. قسمت نظرات سایت، با تالارهای گفت‌وگو (فروم) متفاوت است؛ لذا برای حفظ ساختار، مباحث خارج از چهارچوبی که حالت بحث و گفت‌وگو دارد، تایید نخواهد شد.

۱۰. تمام کاربران حق دارند نظرات خود را به شرط رعایت قوانین، در سایت منتشر کنند؛ لذا حتی اگر نظری را به دور از واقعیت، جانب‌دارانه یا اشتباه یافتید، نباید نظردهنده را مخاطب قرار دهید یا از وی انتقاد کنید. هر کاربر تنها می‌تواند نظر خود را عنوان کرده و قضاوت را به خوانندگان نظرات واگذار کند.

۱۱. از طریق نمودار تغییر قیمت در سایت می‌توانید از تغییرات قیمت آگاه شوید؛ لذا به‌هیچ‌وجه در بخش نظرات مبلغ «قیمت» را ذکر نکرده، درباره‌ی آن سؤال نکنید و نظری ندهید.

۱۲. در نظرات خود، از بزرگ‌نمایی یا اغراق درباره‌ی قوت‌ها یا ضعف‌های محصول خودداری کنید. بدیهی است تا حد ممکن هرگونه نظر مبالغه‌آمیز یا به دور از واقعیت تایید نخواهد شد.

۱۳. با توجه به مسئولیت سایت در قبال لینک‌های موجود در آن، نباید لینک سایت‌های دیگر را در نظرات خود ثبت کنید. دقت داشته باشید تا جای ممکن از هرگونه لینک‌دادن (فرستادن) دیگر کاربران به سایت‌های دیگر و درج ایمیل یا نام کاربری شبکه‌های اجتماعی خودداری کنید.

۱۴. تنها نظراتی تایید خواهند شد که مرتبط با محصول موردنظر باشند؛ لذا بحث‌های متفرقه و غیرمرتبط با محصول را مطرح نکنید.

۱۵. کاربران می‌توانند نقد خود به هر بخش از چارسینو را در قسمت مربوط اعلام کنند؛ لذا هیچ‌گونه نقدی را درباره‌ی سایت یا خدمات آن در قسمت نظرات ننویسید.

۱۶. توجه داشته باشند، مسائلی را که از آن اطمینان ندارید، به‌هیچ‌وجه در نظرات ثبت نکنید؛ همچنین از بازنشر شایعات یا اطلاعات غیرمطمئن درباره‌ی محصولات جدا خودداری کنید.

۱۷. بهتر است مطالبی در این بخش ثبت شود که برای بازدیدکنندگان سایت مفید باشد؛ لذا از بیان هرگونه مطالب شخصی، غیرمرتبط یا غیرضروری در این بخش پرهیز کنید.

۱۸. لازم است نظرات خود را به صورت نگارشی ثبت کرده و از کوتاه‌کردن کلمات یا استفاده از ادبیات محاوره تا جای ممکن خودداری کنید. استفاده از ادبیات نوشتاری که قابلیت نمایش در سایت را داشته باشد، لازمه‌ی تایید نظرات کاربران است.

 

شرایط ارسال پرسش یا پاسخ:

·         بهتر است پرسش و پاسخ کوتاه و مختصر باشد؛ زبان و رسم‌الخط فارسی و اسلوب نگارش هم در آن رعایت شده باشد.

·         برای آگاهی از تغییرات قیمت از نمودار تغییر قیمت در سایت استفاده کنید و به‌هیچ‌وجه در بخش پرسش و پاسخ در مورد «قیمت» نپرسید.

·         از پرسش و پاسخ درباره‌ی آدرس سایر فروشگاههای فیزیکی یا اینترنتی و استفاده از لینک خودداری کنید.

·         پرسش خودتان را فقط یک بار و زیر محصول موردنظرتان بنویسید.

·         از ثبت اطلاعات شخصی از قبیل ایمیل، شماره تماس و نام کاربری شبکههای اجتماعی در بخش پرسش و پاسخ پرهیز کنید.

·         توجه داشته باشید که نظر یا پرسش و پاسخ فقط باید در رابطه با کالا باشد، بنابراین برای پیگیری یا سوال درباره سفارش یا استفاده از خدمات پس از فروش از طریق فرم صفحه “تماس با ما” با انتخاب موضوع پیگیری سفارش یا خدمات پس از فروش، سوال یا درخواست خود را مطرح کنید.

·         برای ارسال سایر درخواست‌ها یا پیشنهادهای خود نیز از فرم صفحه تماس با ما استفاده کنید یا به info@charsino.com  ایمیل ارسال کنید. همچنین انتقاد یا شکایت خود را به ایمیل آدرس complaint@charsino.com  ارسال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لینک کوتاه: