نقوش شال ترمه کرمان؛ نماد شناسی و تنوع

دسته بندی :مقالات آموزشی 25 مرداد 1401 واحد تولید محتوا 138
نقوش شال ترمه کرمان

نقوش شال ترمه کرمان؛ نماد شناسی و تنوع

در مورد نقوش شال ترمه لازم به ذکر است که صنایع دستی ایران مملو از تزیینات و آرایه های زینتی است که در درون خود بسیاری از مفاهیم اعتقادی، فکری و فلسفی را در قالب ساده ترین اشکال زینتی جای داده است. تزیین از آغاز خلقت انسان وجود داشته و این زینت در آغاز به صورت بیان مفاهیم اعتقادی و مذهبی بوده است. بسیاری از تزیینات ابتدایی بشر در دوران پارینه سنگی که در دل غارها نقش می بست بیان مفاهیم مذهبی بوده است. با آغاز تمدن و شهرنشینی تزیین با حفظ حالت مذهبی خود به نوعی تمایل به خلق زیبایی گرایش یافت. تزیینات در آثار هنری در بسیاری از موارد، مفاهیمی را در خود جای داده اند که این مفاهیم با خلاقیت هنرمند درآمیخته و نقوش را شکل داده است. بنابراین می توان تزیینات هنرهای سنتی را به نوعی نماد مفاهیم غیر معقول تعبیر کرد.

نخستین آثار اندیشمندانه بشر تمایل به نشانه گذاری و مرزبندی بوده است. شاید  کاربرد نشانه ها در نقوش شال ترمه نیز باورها و اعتقادات را، در ساده ترین و انتزاعی ترین فرمهای بصری به تصویر می کشد. آنچه در ذهن ابتدایی ترین انسانها در قالب فرم و تصویر نمود پیدا می کند حاکی از آن است که دغدغه بشر از نخستین روزهای آغاز حیات بر کره خاکی، تسخیر نیروهای ماورایی در قالب تصویر بوده است و نمادپردازی و تصویرگری به عنوان نخستین آیینهای عبادی انسانهای اولیه برای بیان مفاهیم ماورایی به منظور غلبه بر طبیعت پیرامون بوده است. بنابراین نشانه گذاری و نمادپردازی رفتاری کاملا آگاهانه و فراتر از نیروی غریزی است؛ شاید گذشته از مسائل قومی و اقلیمی حس برتری جویی و قدرت طلبی نیز جزء عمده ای از آن باشد.

نقوش شال ترمه کرمان

مفهوم نماد در نقوش شال ترمه

نماد در نقوش شال ترمه نشانه ای عینی است که با وسایل طبیعی مأخوذ از سراسر طبیعت، چیرگی غایت یا غیرقابل مشاهده را مجسم می کند. نماد، شناختی غیر مستقیم است زیرا شناخت موضوع و متعلقات رمز، به صورت مستقیم و بی واسطه امکان پذیر نیست. «نماد مستقیم بر معنایی دلالت نمی کند بلکه منحصرة تذکر می دهد و پرتوی شبکه ای نورانی را بر یک نقطه متمرکز می سازد و شمار کثیری از معانی را که به یک یا چند معدود، خلاصه و تلویح نمی شوند، از راه تماثل، گرد می آورد و به هم می پیوندد.»

همچنین گفته شده است که: «نماد یک اصطلاح، یک نام و حتی تصویری که ممکن است، نماینده چیزی مأنوس در زندگی روزانه بوده و با این حال علاوه بر معنی آشکار و معمول خود، معانی تلویحی خاصی نیز داشته باشد».

یکی از دلایل نمادین بودن اشیاء و اشکال این است که هر کدام از آنها به چیزی بیش از معنی آشکار خود دلالت دارند. این اشکال، بیانگر مفهومی ناپیدا و نادیدنی هستند که پیدایش آنها هرگز نوآورانه نیست و محصولات طبیعی و از خود بر آمده هستند. هر نماد در درون خود صورت و معنایی دارد که این صورت می تواند چند معنا و یک معنا می تواند چندین صورت تجسمی داشته باشد. صورتها و معانی متعدد رو به سوی تکرار و تکامل دارند.

نقوش شال ترمه کرمان

تاثیر شرایط جغرافیایی اقوام و بافت فرهنگی در شکل گیری نقوش هنری

در نخستین گام، شرایط جغرافیایی و اقلیمی یک قوم و بافت فرهنگی آن در نوع کاربرد نقوش شال ترمه بسیار حایز اهمیت است. به عنوان مثال بیشتر نمادهای یک جامعه به حیوانات و گیاهان اطراف آن قوم بستگی دارد. به عنوان مثال سرو در ایران به عنوان یکی از نمادهای درخت زندگی مورد توجه است در حالی که همین نماد در بین النهرین در قالب درخت نخل آشکار می شود. همچنین برای انسان شکارچی، نمادهای حیوانی و برای انسان کشاورز پیشه نمادهای گیاهی، باروری و حاصلخیزی مورد توجه بوده است. تقسیم بندیهای مفرغهای لرستان می تواند گواهی مبرهن برای این فرضیه باشد.

نمادپردازی برگرفته از نیروهای طبیعی

در مرحله بعد، نیروهای طبیعی حول انسان مانند باد، باران، آب، آتش، زمین، ماه و خورشید محوریت نمادپردازی در تاریخ بشری را به خود اختصاص دادند. در این هنگام بین موارد شناخته شده و محسوس اطراف، مانند نمودهای بیرونی هر یک از قوای طبیعت، با موارد غیر محسوس و مثالی موجود در طبیعت پیوندی محکم و زیبا برقرار شد که اساس اساطیر و افسانه ها را تشکیل داد. در این هنگام برای هر یک از نیروهای طبیعی، ایزدی برگزیده شد و هر ایزد با نماد یا نمادهایی به صورت محسوس به نمایش در آمد، تا بتوان از نیروی فزاینده آن ایزد در جهت بهره وری از نیروهای مفید طبیعت استفاده کرد و خشم طبیعت با تقدیم نذورات و دعاهای کارگشا مهار شود.

نمادپردازی برگرفته از نیروهای طبیعی

غیرقابل تصور بودن نماد ها در شال ترمه کرمان

نمادها، علایم و اشاراتی هستند که به کلیتی اشاره می کنند و از ویژگیهای این کلیت، غیرقابل تصور بودن آن است. یک چنین کلیتی در مورد نقوش شال ترمه نیزصادق است. در واقع وظیفه نماد بیان عالم مثالی و غیر محسوس و تبدیل آن به عالم محسوس است. البته نمادها برای کوتاه کردن مفاهیم گسترده نیز کاربرد دارند؛ به عنوان مثال کاربرد نماد در تابلوهای راهنمایی و رانندگی از این جمله است. اگر بخواهیم مفهوم سبقت ممنوع، را با نوشتار بیان کنیم راننده در موقع رانندگی تمرکز خود را از دست می دهد و یا به علت بی سوادی قادر به خواندن آن نیست اما نمادها و نشانه های تصویری سرعت درک مطلب را بالا برده، فهم آن را برای هر سن و سطح سوادی راحت می سازد.

البته نوشتار و خط نیز به عنوان نماد و نشانه مطرح است، طوری که هر کلمه نمادی از یک مفهوم انتزاعی به حساب می آید. در حیطه فرهنگ بشری بسیاری از نمادها از ریشه های اسطوره ای سرچشمه می گیرند؛ چرا که اندیشه های اسطوره ای در گذر زمان با تمام ابعاد وجودی زندگی اقوام بشری پیوند خورده و در باورهای آنها حل شده اند.

بنابراین بدون شناخت اساطیر و باورهای مذهبی هرگز نمی توان به نمادهای موجود در هنر بشری پی برد. در اسطوره و اسطوره شناسی بسیاری از مفاهیم معنوی به عالم ماده نزول می کنند؛ به عنوان مثال در اسطوره، ایزدان به طور تدریجی از عالم عرش به عالم فرش تنزل می کنند. این نزول نه از برای پایین آوردن مقام و منزلت آنان بلکه به نوعی مفاهیم معنوی برای انسانهایی که شعور انتزاعی آنان كمال را درک نمی کند به قالب ملموس در می آید. بنابراین اسطوره نیز به نوعی نامحسوس را به محسوس و محسوس را به نامحسوس مبدل می سازد و همین حکم، اسطوره را به عنوان بیان نمادین مفاهیم تعریف می کند.

طرح های رایج در شال ترمه

شال ترمه کرمان علاوه بر جنبه های فنی و مادی، حاوی نقوشی است که در درون خود هزاران معنی و مفهوم را پنهان کرده است. نقوش شال ترمه علاوه بر زیبایی و ظرافت در اجرای نقش، رابطه مستحکمی با اصول فرهنگی و اصالت آن در شهر کرمان برقرار کرده است. از ترمه دست بافت قدیم کرمان تعداد اندکی باقی مانده است اما با توجه به نمونه های باقیمانده می توان مهم ترین نقوش رایج در شال کرمان را چنین در نظر گرفت:

  1. نقش بته،
  2. نقش گل،
  3. نقش محرمات،
  4. نقش شاخ گوزنی،
  5. نقش افشان.نقوش شال ترمه کرمان

موارد زیر را حتما بخوانید:

شرایط ارسال دیدگاه

هدف از ایجاد بخش نظرات در چارسینو، اشتراک‌گذاری تجربه‌ی خرید و کاربری محصولاتی است که به فروش می‌رسد. در این بخش، هر کاربر مجاز است در چهارچوب شرایط و قوانین سایت، نظرات خود را به اشتراک بگذارد و پس از بررسی کارشناسان تایید، نظرش را روی سایت مشاهده کند. بدیهی است که اگر قوانین سایت در نظرات کاربری رعایت نشود، تایید نمی‌شوند و در نتیجه در سایت به نمایش درنمی‌آیند. چارسینو در قبال درستی یا نادرستی نظرات منتشرشده در این قسمت، هیچگونه مسئولیتی ندارد. نمایش نظرات کاربران در سایت بههیچ‌وجه به معنی تایید فنی چارسینو درباره‌ی محتویات نظر نیست؛ لذا از کاربران محترم تقاضا می‌شود، نظرات را اصل و پایه‌ی انتخاب و تصمیمگیری خود قرار ندهند.

۱. فارسی بنویسید و از کیبورد فارسی استفاده کنید. بهتر است از فضای خالی (Space) بیش از حد معمول، کشیدن حروف یا کلمات، استفاده‌ی مکرر از یک حرف یا کلمه، شکلک و اموجی در متن خودداری کنید.

۲. برای نظر یا نقد و بررسی خود عنوانی متناسب با متن انتخاب کنید. یک عنوان خوب کاربران را برای خواندن نظر شما ترغیب خواهد کرد.

۳. نقد کاربران باید شامل قوت‌ها و ضعف‌های محصول در استفاده‌ی عملی و تجربه‌ی شخصی باشد و مزایا و معایب به‌صورت خلاصه و تیتروار در محل تعیین‌شده درج شود. لازم است تا حد ممکن از مبالغه و بزرگ‌نمایی مزایا یا معایب محصول خودداری کنید.

۴. نقد مناسب، نقدی است که فقط معایب یا فقط مزایا را در نظر نگیرد؛ بلکه به‌طور واقع‌بینانه معایب و مزایای هر محصول را در کنار هم بررسی کند.

۵. با توجه به تفاوت در سطح محصولات مختلف و تفاوت عمده در قیمت‌های آن‌ها، لازم است نقد و بررسی هر محصول با توجه به قیمت آن صورت گیرد؛ نه به‌صورت مطلق.

۶. جهت احترام‌گذاشتن به وقت بازدیدکنندگان سایت، لازم است هنگام نوشتن نقد، مطالب غیرضروری را حذف کرده و فقط مطالب ضروری و مفید را در نقدتان لحاظ کنید.

۷. با توجه به ساختار بخش نظرات، از سوال‌کردن یا درخواست راهنمایی در این بخش خودداری کرده و سوال یا درخواست راهنمایی خود را در بخش پرسش و پاسخ مطرح کنید.

۸. کاربران ارسال‌کننده‌ی نظر موظف‌اند از ادبیات محترمانه استفاده کرده و از توهین به دیگر کاربران یا سایر افراد پرهیز کنند. بدیهی است هرگونه توهین به فرد یا افراد و استفاده از کلمات نامناسب، باعث تاییدنشدن نظر کاربر می‌شود.

۹. قسمت نظرات سایت، با تالارهای گفت‌وگو (فروم) متفاوت است؛ لذا برای حفظ ساختار، مباحث خارج از چهارچوبی که حالت بحث و گفت‌وگو دارد، تایید نخواهد شد.

۱۰. تمام کاربران حق دارند نظرات خود را به شرط رعایت قوانین، در سایت منتشر کنند؛ لذا حتی اگر نظری را به دور از واقعیت، جانب‌دارانه یا اشتباه یافتید، نباید نظردهنده را مخاطب قرار دهید یا از وی انتقاد کنید. هر کاربر تنها می‌تواند نظر خود را عنوان کرده و قضاوت را به خوانندگان نظرات واگذار کند.

۱۱. از طریق نمودار تغییر قیمت در سایت می‌توانید از تغییرات قیمت آگاه شوید؛ لذا به‌هیچ‌وجه در بخش نظرات مبلغ «قیمت» را ذکر نکرده، درباره‌ی آن سؤال نکنید و نظری ندهید.

۱۲. در نظرات خود، از بزرگ‌نمایی یا اغراق درباره‌ی قوت‌ها یا ضعف‌های محصول خودداری کنید. بدیهی است تا حد ممکن هرگونه نظر مبالغه‌آمیز یا به دور از واقعیت تایید نخواهد شد.

۱۳. با توجه به مسئولیت سایت در قبال لینک‌های موجود در آن، نباید لینک سایت‌های دیگر را در نظرات خود ثبت کنید. دقت داشته باشید تا جای ممکن از هرگونه لینک‌دادن (فرستادن) دیگر کاربران به سایت‌های دیگر و درج ایمیل یا نام کاربری شبکه‌های اجتماعی خودداری کنید.

۱۴. تنها نظراتی تایید خواهند شد که مرتبط با محصول موردنظر باشند؛ لذا بحث‌های متفرقه و غیرمرتبط با محصول را مطرح نکنید.

۱۵. کاربران می‌توانند نقد خود به هر بخش از چارسینو را در قسمت مربوط اعلام کنند؛ لذا هیچ‌گونه نقدی را درباره‌ی سایت یا خدمات آن در قسمت نظرات ننویسید.

۱۶. توجه داشته باشند، مسائلی را که از آن اطمینان ندارید، به‌هیچ‌وجه در نظرات ثبت نکنید؛ همچنین از بازنشر شایعات یا اطلاعات غیرمطمئن درباره‌ی محصولات جدا خودداری کنید.

۱۷. بهتر است مطالبی در این بخش ثبت شود که برای بازدیدکنندگان سایت مفید باشد؛ لذا از بیان هرگونه مطالب شخصی، غیرمرتبط یا غیرضروری در این بخش پرهیز کنید.

۱۸. لازم است نظرات خود را به صورت نگارشی ثبت کرده و از کوتاه‌کردن کلمات یا استفاده از ادبیات محاوره تا جای ممکن خودداری کنید. استفاده از ادبیات نوشتاری که قابلیت نمایش در سایت را داشته باشد، لازمه‌ی تایید نظرات کاربران است.

 

شرایط ارسال پرسش یا پاسخ:

·         بهتر است پرسش و پاسخ کوتاه و مختصر باشد؛ زبان و رسم‌الخط فارسی و اسلوب نگارش هم در آن رعایت شده باشد.

·         برای آگاهی از تغییرات قیمت از نمودار تغییر قیمت در سایت استفاده کنید و به‌هیچ‌وجه در بخش پرسش و پاسخ در مورد «قیمت» نپرسید.

·         از پرسش و پاسخ درباره‌ی آدرس سایر فروشگاههای فیزیکی یا اینترنتی و استفاده از لینک خودداری کنید.

·         پرسش خودتان را فقط یک بار و زیر محصول موردنظرتان بنویسید.

·         از ثبت اطلاعات شخصی از قبیل ایمیل، شماره تماس و نام کاربری شبکههای اجتماعی در بخش پرسش و پاسخ پرهیز کنید.

·         توجه داشته باشید که نظر یا پرسش و پاسخ فقط باید در رابطه با کالا باشد، بنابراین برای پیگیری یا سوال درباره سفارش یا استفاده از خدمات پس از فروش از طریق فرم صفحه “تماس با ما” با انتخاب موضوع پیگیری سفارش یا خدمات پس از فروش، سوال یا درخواست خود را مطرح کنید.

·         برای ارسال سایر درخواست‌ها یا پیشنهادهای خود نیز از فرم صفحه تماس با ما استفاده کنید یا به info@charsino.com  ایمیل ارسال کنید. همچنین انتقاد یا شکایت خود را به ایمیل آدرس complaint@charsino.com  ارسال کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لینک کوتاه: